Jong Blijven Is Geen Toeval

van Nicole-Angela Krywult

Voorwoord

Mijn longevity-reis begon in een tijd waarin het begrip nog niet in mijn vocabulaire bestond en in de publieke waarneming nauwelijks een rol speelde. Het begon onconventioneel en met een flinke portie nieuwsgierigheid.

In april 2017 bezocht ik het seminar "Epigenetica bij de hond" van Dr. Udo Gansloßer. Een seminar dat mij vakinhoudelijk en persoonlijk blijvend indruk maakte. Ergens tijdens het boeiende seminar kwam hij kort van het eigenlijke onderwerp af en kon hij een steek onder water naar de cosmetica-industrie niet laten. Hij zei dat de werkzame stoffen van anti-aging crèmes moleculair zo groot waren dat het onmogelijk was om via de huid te werken. Je zou de crèmes moeten eten om het gewenste effect te bereiken.

Ik spitste meteen mijn oren en vroeg na of het dan zinvol zou zijn om gelijk supplementen te nemen. Hij adviseerde mij uiteindelijk vitamine E, Q10 en omega-3. Sindsdien behoren deze drie stoffen tot mijn routine. Natuurlijk zou ik niet mezelf zijn als ik ze gewoon had geslikt, zonder eerst alles nauwkeurig te onderzoeken.

Ik las studies, onderzocht werkmechanismen, leerde dat vitamine E niet gelijk is aan vitamine E, en dat hooggedoseerd α-tocoferol alleen meer schade kan aanrichten dan goed doet. Ik leerde over oxidatieve processen, lipidbescherming en celmembraanstabiliteit. En ik besefte: het gaat om meer dan "anti-aging". Ik had het eerste vage vermoeden van celgezondheid.

Destijds waren er nog geen longevity-bestsellers, geen miljoenen kostende biohacking-protocollen, geen supplementen met designerverpakking. Toch was er iets in mij dat niet meer losliet. Vandaag weet ik: dat was mijn eerste stap richting longevity – lang voordat ik me ervan bewust was dat ik deze weg bewandelde.

In de loop der jaren groeide mijn fascinatie voor het menselijke lichaam, dit fijn georkestreerde, intelligente systeem dat dag na dag voor ons werkt, zonder daarvoor aandacht te verwachten. Ik stuitte op de principes van de Blue-Zones-voeding. Die is eenvoudig, grotendeels plantaardig en ontstekingsremmend. Geen hype, geen verzaken omwille van het verzaken, maar geleefde levensduur in zijn oorspronkelijkste vorm. Hoe meer ik las, hoe duidelijker het werd: gezond oud worden is mogelijk, zodra we leren ons lichaam te begrijpen.

En toen dook voor het eerst een woord op dat alles samenbracht: longevity. Ik kon niet meer stoppen met lezen. Over autofagie. Over celbescherming. Over mitochondriale gezondheid. Over het fragiele samenspel van progesteron, cortisol en schildklierhormonen. Over beweging: krachttraining tegen sarcopenie, uithoudingsvermogen voor hart en mitochondriën, korte HIIT-impulsen – slim gedoseerd en geschikt voor dagelijks gebruik.

Wat als nieuwsgierigheid begon, werd een weg. Ik heb uitgeprobeerd, verworpen, opnieuw begonnen, successen gevierd, tegenslagen doorleefd – en verder gegaan.

Vandaag, vele jaren en honderden studies later, ben ik klaar om deze kennis te delen. Voor alle vrouwen die niet gewoon ouder willen worden, maar hun vitaliteit, lichtheid en levensvreugde tot op hoge leeftijd willen behouden – wellderly in de beste zin van het woord.

Hoofdstuk 1: Wat is veroudering eigenlijk?

1.1 Chronologische vs. biologische leeftijd

De chronologische leeftijd (geboortejaren) tikt voor ons allemaal gelijk. De biologische leeftijd beschrijft daarentegen hoe jong of oud onze cellen, weefsels en orgaansystemen werkelijk zijn. Twee even oude mensen kunnen in hun biologische leeftijd decennia verschillen. Bepalend is de som van moleculaire veranderingen die onderzoekers vandaag de dag beschrijven als "Hallmarks (kenmerken) van veroudering".

1.2 De twaalf Hallmarks van veroudering in het kort

Het huidige onderzoek vat veroudering samen in twaalf met elkaar verweven processen:

1. Genomische instabiliteit (frequentere DNA-schade)
2. Telomeerverkorting (beschermkappen aan chromosoomuiteinden krimpen)
3. Epigenetische veranderingen (chemische schakelaars op het DNA raken verstoord)
4. Verlies van proteostase (eiwitten vouwen zich foutief)
5. Verstoorde autofagie (de celeigen afvalopruiming werkt langzamer)
6. Verstoorde nutriëntensignalering (cellen reageren onnauwkeurig op nutriëntensignalen)
7. Mitochondriale dysfunctie (energiecentrales van de cel verlammen)
8. Cellulaire senescentie (cellen gaan met pensioen, maar produceren ontstekingsfactoren)
9. Stamceluitputting (regeneratievermogen neemt af)
10. Veranderd intercellulair communicatienetwerk (cellen "praten" langs elkaar heen)
11. Chronische ontsteking (stille, sluipende permanente ontsteking, zgn. "Inflammaging")
12. Dysbiose (veranderingen van het darmmicrobioom die ontsteking en metabolisme beïnvloeden)

Deze twaalf Hallmarks werden in 2013 voor het eerst beschreven door Carlos López-Otín en collega's (destijds negen) en in 2023 uitgebreid naar twaalf. De drie nieuwe – verstoorde autofagie, chronische ontsteking en dysbiose – onderstrepen hoe centraal darmgezondheid en het immuunsysteem staan in het verouderingsproces (López-Otín et al., Cell 2023).